Chó mèo và bò sát sống chung nhà được, nhưng không bao giờ nên "làm quen" với nhau. Mèo và nhiều giống chó là thú săn mồi; với chúng, một con tắc kè hay con rắn nhỏ là con mồi, còn bò sát thì bị căng thẳng kéo dài chỉ vì nhìn thấy kẻ săn mồi ngoài kính. Cách sống chung an toàn là: chuồng khoá chắc, nắp chịu lực, đặt ở phòng mà chó mèo không vào được, bò sát chỉ ra khỏi chuồng khi chó mèo ở phòng khác, và mọi vết cào cắn của mèo trên bò sát đều cần đi bác sĩ thú y ngay.
Bản năng săn mồi không biến mất vì "con mèo nhà tôi hiền lắm"
Mèo săn những con vật nhỏ di chuyển nhanh, đúng kiểu của tắc kè, thằn lằn, rắn con. Một con mèo có thể nằm nhìn chuồng hàng giờ, vờn nắp lưới, rồi nhân lúc người vắng mà đẩy được nắp. Chó săn, chó sục, những giống chó có bản năng đuổi bắt cũng vậy. Ngay cả chó hiền cũng có thể ngoạm một con rùa nhỏ "để chơi", làm vỡ mai.
Chiều ngược lại cũng có: một con rắn lớn có thể coi mèo con, chó nhỏ, chuột hamster là mồi. Trăn và rắn quấn mồi lớn thoát chuồng trong nhà có thú nhỏ là tình huống nguy hiểm cho thú nhỏ đó.
Những mối nguy cụ thể
| Mối nguy | Chuyện xảy ra | Hậu quả |
|---|---|---|
| Mèo, chó tấn công bò sát | Đẩy nắp chuồng, gặp con vật đang được thả ra ngoài | Cắn, cào, gãy xương, vỡ mai, đứt đuôi; vết thương nhỏ cũng dễ nhiễm trùng nặng |
| Căng thẳng kéo dài | Mèo nằm trên nóc chuồng, chó sủa, nhìn chằm chằm qua kính | Bò sát bỏ ăn, trốn suốt, sụt cân |
| Hỏng thiết bị | Mèo nằm lên đèn sưởi, làm rơi bóng; chó gặm dây điện | Mèo bị bỏng; chập điện; chuồng mất nhiệt |
| Rắn lớn tấn công thú nhỏ | Rắn thoát chuồng | Thú nhỏ bị siết, bị cắn |
| Chó mèo ăn phải đồ của bò sát | Uống nước bể rùa, ăn côn trùng mồi, ăn phân bò sát, gặm chuột đông lạnh | Có thể nhiễm vi khuẩn như Salmonella |
| Côn trùng mồi thoát ra | Mèo đuổi bắt dế, gián, làm đổ hộp | Mồi chạy khắp nhà |
Vì sao vết cào cắn của mèo nguy hiểm với bò sát
Miệng và móng của mèo mang nhiều vi khuẩn. Một vết cào nhỏ trên da bò sát có thể dẫn tới nhiễm trùng nặng, đôi khi không thấy ngay ngoài da. Bò sát lại hay giấu bệnh, khi lộ ra thì đã muộn. Vì vậy: bò sát bị mèo cào, cắn — dù vết thương nhìn nhỏ — cần đưa đi bác sĩ thú y chuyên bò sát (exotic) sớm. Không tự bôi thuốc kháng sinh của người, không chờ xem có sưng không.
Bố trí nhà để sống chung
Phòng riêng là tốt nhất
Nếu có thể, đặt chuồng bò sát trong phòng có cửa đóng, và chó mèo không vào phòng đó. Ở nhà ống, đó có thể là một phòng trên tầng cao; ở căn hộ, phòng làm việc hoặc phòng ngủ của người nuôi (với điều kiện chó mèo không ngủ trong phòng đó).
Nếu buộc phải chung phòng
- Chuồng có cửa khoá, nắp bằng vật liệu cứng hoặc lưới kim loại chịu được trọng lượng một con mèo nằm lên, nhảy lên.
- Không có chỗ cho mèo nhảy lên nóc chuồng: kê chuồng cao sát trần, hoặc đặt tấm chắn nghiêng trên nóc.
- Che bớt mặt kính phía con mèo hay ngồi nhìn bằng nền dán mặt sau, lá cây trong chuồng, để bò sát có chỗ khuất tầm nhìn.
- Đèn sưởi trong lồng chắn, không để chỗ mèo có thể chạm vào.
- Dây điện đi trong ống luồn, không để chó gặm.
- Kê chuồng chắc chắn: chó lớn chạy va vào có thể làm đổ kệ.
Bể rùa nước
Bể rùa đặt sàn hay đặt thấp là nơi chó mèo hay uống nước. Nắp bể có lưới, bể đặt cao, và để sẵn bát nước sạch cho chó mèo ở chỗ khác.
Khi bò sát ra khỏi chuồng
- Đưa chó mèo sang phòng khác, đóng cửa, trước khi lấy bò sát ra.
- Không để bò sát bò trên sàn, sofa, giường mà chó mèo hay nằm.
- Rửa tay sau khi bế bò sát rồi mới vuốt ve chó mèo, và ngược lại. Mùi chó mèo trên tay làm bò sát căng thẳng; mùi bò sát làm chó mèo tò mò.
- Đưa bò sát về chuồng, khoá lại, rồi mới cho chó mèo vào phòng.
- Không chụp ảnh "kết bạn" giữa mèo và tắc kè, chó và rắn. Những bức ảnh trông dễ thương trên mạng che giấu một rủi ro rất thật: chỉ một cú vờn là đủ gây thương tích.
Đồ ăn và chất thải
- Chuột đông lạnh: chó mèo ngửi thấy rất nhanh khi rã đông. Rã đông trong hộp kín, ở phòng đóng cửa; không để trên bàn bếp.
- Côn trùng mồi: hộp nuôi để trong tủ có cửa hoặc chỗ cao. Mèo làm đổ một hộp dế là có một đêm dế kêu khắp nhà.
- Phân bò sát, nền chuồng thay ra: bỏ vào túi buộc kín, thùng rác có nắp. Chó hay bới thùng rác.
- Chó mèo ăn phải phân, nền, mồi của bò sát có thể nhiễm vi khuẩn. Nếu chó mèo có biểu hiện tiêu chảy, nôn sau đó, đưa đi bác sĩ thú y của chúng và kể rõ.
Rùa cạn ngoài sân và chó
Người nuôi rùa sulcata, rùa chân đỏ ở nhà có sân vườn hay nuôi cả chó. Chó lớn có thể lật rùa, cắn vào chân, vào mép mai, nhất là rùa còn nhỏ. Rùa nhỏ có thể bị chó ngậm mang đi. Chuồng ngoài trời của rùa cần rào đủ cao để chó không nhảy vào, và chó không được thả trong khu vực rùa khi không có người trông.
Khi đã xảy ra chuyện
- Tách hai con vật ngay, không dùng tay không giật bò sát ra khỏi miệng chó mèo mà có thể làm vết thương rách thêm — trước hết làm chó mèo nhả ra.
- Đặt bò sát vào hộp sạch, ấm, yên tĩnh.
- Gọi và đưa đi bác sĩ thú y chuyên bò sát ngay, kể cả khi không thấy vết thương rõ.
- Kiểm tra chó mèo: có bị cắn lại, bị bỏng do đèn sưởi không.
- Xem lại bố trí nhà để chuyện đó không lặp lại.
Trước khi nuôi thêm
Nhà đã có chó săn năng động, mèo săn giỏi mà chỉ có một phòng chung, có lẽ bò sát không phải lựa chọn hợp lúc này. Ngược lại, nhà đã nuôi rắn lớn thì cân nhắc kỹ trước khi đem về một con mèo con hay chó nhỏ. Mỗi con vật đều xứng đáng được sống trong một ngôi nhà mà nó không bị đe doạ hằng ngày.
Câu hỏi thường gặp
Mèo và tắc kè da báo có sống chung nhà được không?
Được, nếu chuồng tắc kè có nắp chịu lực và khoá chắc, tốt nhất đặt ở phòng mèo không vào được. Không bao giờ cho mèo và tắc kè tiếp xúc, kể cả có người trông, vì mèo săn mồi theo bản năng.
Bò sát bị mèo cào nhẹ có cần đi khám không?
Có. Miệng và móng mèo mang nhiều vi khuẩn, một vết cào nhỏ cũng có thể gây nhiễm trùng nặng ở bò sát. Đưa con vật đi bác sĩ thú y chuyên bò sát sớm, không tự bôi thuốc của người.
Chó uống nước bể rùa có sao không?
Có thể nhiễm vi khuẩn như Salmonella từ nước bể rùa. Đậy bể bằng nắp lưới, đặt bể cao và để bát nước sạch riêng cho chó. Nếu chó tiêu chảy, nôn, đưa đi khám và kể rõ.
Rắn có nguy hiểm cho mèo con, chó nhỏ không?
Rắn quấn mồi lớn có thể coi thú nhỏ là con mồi nếu thoát chuồng. Rắn nhỏ như rắn ngô ít rủi ro hơn, nhưng vẫn nên khoá chuồng chắc và không để hai con vật gặp nhau.
Có nên cho chó mèo làm quen với bò sát không?
Không nên. Bản năng săn mồi của chó mèo không mất đi vì quen mặt, và bò sát bị căng thẳng khi ở gần kẻ săn mồi. Giữ hai bên tách biệt là cách an toàn cho cả hai.
