Wiki · kynhong.com
Cẩm nang nuôi bò sát cảnh cho người Việt: tắc kè da báo, rồng Úc, rắn ngô, trăn bóng, rùa cạn, rùa nước; chuồng, đèn UVB, thức ăn, sức khoẻ, khí hậu Việt Nam, an toàn và pháp lý CITES.
Mở app Kỳ NhôngChuồng kính ấm, bé tự sưởi — học đọc tập tính bò sát›
Loài bò sát cảnh phổ biến
Tắc kè da báo, rắn ngô, tắc kè mào hợp người mới nhất. Chọn theo nhiệt độ phòng, thời gian, trẻ nhỏ trong nhà và nguồn gốc nhân nuôi trước khi xuống tiền.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Tắc kè da báo dài 18–25 cm, sống 15–20 năm, hiền, ăn côn trùng, hoạt động lúc chạng vạng. Cần chuồng nằm ngang, điểm nóng 30–35°C, ba chỗ trốn và canxi.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Rồng Úc dài 40–55 cm, sống 10–15 năm, hiền và chịu cầm. Đổi lại cần điểm phơi 38–43°C, UVB ống dài mạnh, chuồng 120 cm và thực đơn rau là chính khi trưởng thành
Loài bò sát cảnh phổ biến
Rắn ngô dài 120–150 cm, không độc, ít cắn, sống 15–20 năm, ăn chuột đông lạnh 1–2 tuần một lần. Dễ nuôi nhưng thoát chuồng rất giỏi, nắp phải có khoá.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Trăn bóng dài 90–150 cm, rất hiền, sống 20–30 năm, nổi tiếng nhịn ăn. Loài thuộc Phụ lục II CITES nên cần nguồn gốc hợp pháp; hỏi Chi cục Kiểm lâm trước khi mua
Loài bò sát cảnh phổ biến
Tắc kè mào sống tốt ở 22–26°C, không cần đèn sưởi, ăn thức ăn bột pha sẵn, sống 15–20 năm. Ở Việt Nam, nóng trên 28°C mới là rủi ro lớn nhất với loài này.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Kỳ nhông xanh bán lúc 20–30 cm nhưng trưởng thành dài 1,2–1,8 m, nặng 4–8 kg, sống 15–20 năm, ăn thuần thực vật, cần chuồng cỡ một phòng và có thể quất đuôi.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Tắc kè da báo, rắn ngô, tắc kè mào hợp người mới nhất. Chọn theo nhiệt độ phòng, thời gian, trẻ nhỏ trong nhà và nguồn gốc nhân nuôi trước khi xuống tiền.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Tắc kè da báo dài 18–25 cm, sống 15–20 năm, hiền, ăn côn trùng, hoạt động lúc chạng vạng. Cần chuồng nằm ngang, điểm nóng 30–35°C, ba chỗ trốn và canxi.
Loài bò sát cảnh phổ biến
Rồng Úc dài 40–55 cm, sống 10–15 năm, hiền và chịu cầm. Đổi lại cần điểm phơi 38–43°C, UVB ống dài mạnh, chuồng 120 cm và thực đơn rau là chính khi trưởng thành
Rùa cạn & rùa nước
Rùa sulcata nở ra dài 4–5 cm nhưng trưởng thành mai 60–80 cm, nặng vài chục ký, sống nhiều chục năm, đào hang, húc đồ đạc và cần sân rộng, chỗ ngủ được sưởi.
Rùa cạn & rùa nước
Sulcata hợp nhà có sân rộng, nắng khô; rùa chân đỏ nhỏ hơn, ưa ẩm. Rùa sao, rùa radiated thuộc Phụ lục I và rùa núi bản địa không bao giờ là lựa chọn.
Rùa cạn & rùa nước
Chuồng rùa cạn ngoài trời cần nắng thật, bóng râm, tường kín chôn sâu chống đào, chỗ ngủ sưởi có bộ điều nhiệt, nền thoát nước và không có cây độc hay chó lọt v
Chuồng & thiết bị
Chuồng mở cửa trước hợp với đa số bò sát; bể kính nắp lưới hợp loài ưa khô, chuồng PVC giữ ẩm cho trăn, hộp nhựa chỉ để cách ly hay nuôi con non.
Chuồng & thiết bị
Con trưởng thành của tắc kè da báo, rồng Úc, rắn ngô, trăn bóng cần chuồng khoảng 120 × 60 × 60 cm; tắc kè mào cần chuồng đứng; con non có thể ở chuồng nhỏ hơn.
Chuồng & thiết bị
Bò sát tự điều chỉnh thân nhiệt bằng cách đi giữa chỗ nóng và chỗ mát. Chuồng cần điểm phơi, vùng ấm và vùng mát có chỗ trốn; tắc kè da báo cần mặt nền khoảng 3
Thức ăn & dinh dưỡng
Dế và gián dubia làm món chính tốt; sâu canxi giàu canxi hơn hẳn; superworm, sâu gạo nhiều mỡ chỉ là món phụ. Cần đa dạng, gut-load trước và rắc canxi khi cho ă
Thức ăn & dinh dưỡng
Sâu gạo và gián dubia dễ nuôi nhất: ít mùi, không kêu, gọn trong hộp nhựa. Dế ồn và hay chết loạt; superworm phải tách riêng mới hoá nhộng. Đậy kín, không đổ ra
Thức ăn & dinh dưỡng
Gut-loading là cho côn trùng ăn rau xanh, củ quả, ngũ cốc hoặc hỗn hợp có canxi trong 24–48 giờ trước khi cho bò sát ăn. Việc này không thay được rắc bột canxi.
Sức khoẻ bò sát
Bò sát giấu bệnh rất giỏi. Nhìn mắt, mũi, miệng, da, phân và cân mỗi tuần để phát hiện sớm; biết dấu hiệu nào bình thường, dấu hiệu nào phải đi khám ngay.
Sức khoẻ bò sát
MBD làm xương bò sát mềm, cong vì thiếu UVB, thiếu canxi hoặc nuôi lạnh. Dấu hiệu từ sớm tới nặng, loài dễ mắc, việc bác sĩ làm và năm cách phòng từ ngày đầu.
Sức khoẻ bò sát
Da cũ kẹt ở ngón và đuôi có thể thắt lại gây hoại tử. Cách lột bình thường của từng nhóm, vì sao bị kẹt, ngâm nước ấm, túi vải ẩm và khi nào phải đi bác sĩ.
Sinh sản & ấp trứng
Tắc kè đực có hàng lỗ chữ V và hai chỗ phồng gốc đuôi, rồng Úc đực có hai chỗ phồng song song, rùa đực đuôi dài; rắn khó nhất, cần bác sĩ dò que.
Sinh sản & ấp trứng
Một lứa có thể ra hàng chục con sống 15–20 năm. Câu hỏi phải trả lời trước khi ghép cặp, cái giá con cái phải trả, pháp lý CITES và cách tránh sinh sản ngoài ý
Sinh sản & ấp trứng
Tắc kè da báo, rồng Úc, rùa cái có thể đẻ trứng không phôi dù không có con đực. Dấu hiệu sắp đẻ, phân biệt trứng có phôi, chuyện trữ tinh và chăm con cái sau đẻ
Bò sát & khí hậu Việt Nam
Rét đậm miền Bắc, phòng chỉ còn 10–15°C: cách giữ điểm nóng, sưởi đêm không phát sáng, cách nhiệt chuồng theo kiểu nhà ống, căn hộ, phòng trọ.
Bò sát & khí hậu Việt Nam
Nồm làm vách chuồng đọng nước, nền ướt, mốc mọc, dế chết hàng loạt. Cách thông khí, làm khô phòng, xử lý nền và nhận biết bệnh da, vảy bụng ở bò sát.
Bò sát & khí hậu Việt Nam
Trời 38°C, cả chuồng có thể nóng bằng điểm phơi. Cách giảm sưởi, tạo góc mát, đặt chuồng theo kiểu nhà, nhận biết và xử lý sốc nhiệt ở bò sát cho đúng.
An toàn cho người
Bò sát khoẻ mạnh vẫn có thể mang Salmonella trong ruột. Lây qua tay, chuồng, nước bể rùa; theo CDC, trẻ dưới 5 tuổi, người trên 65, bà bầu dễ mắc nặng hơn.
An toàn cho người
Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây, vệ sinh chuồng theo nhịp ngày, tuần và định kỳ, khử trùng đúng thứ tự, đổ nước bể rùa đúng chỗ và tách hẳn đồ chuồng khỏi
An toàn cho người
Nhà có trẻ dưới 5 tuổi, người mang thai, người trên 65 hay suy giảm miễn dịch: CDC khuyên tránh tiếp xúc. Cách sắp xếp người chăm, chỗ đặt chuồng, khi nào chuyể
Pháp lý & nguồn gốc
Nuôi bò sát hợp pháp khi loài được phép nuôi và có nguồn gốc rõ: nhân nuôi hoặc nhập khẩu có kiểm dịch. Loài bản địa bắt từ rừng, loài Sách Đỏ thì không nuôi.
Pháp lý & nguồn gốc
CITES kiểm soát buôn bán quốc tế loài hoang dã nguy cấp, Việt Nam gia nhập 1994. Phụ lục I gần như cấm, Phụ lục II cần giấy phép, Phụ lục III do từng nước đề ng
Pháp lý & nguồn gốc
Mua bò sát cần ít nhất hoá đơn ghi loài, số lượng, ngày, người bán; loài thuộc CITES cần thêm giấy tờ nhập khẩu hoặc cơ sở nuôi đăng ký, kèm hồ sơ chăm sóc con
Bò sát hoang dã Việt Nam
Rùa Hoàn Kiếm thuộc loài giải Thượng Hải (Rafetus swinhoei), ba ba khổng lồ cực kỳ nguy cấp; tính tới công bố năm 2020 chỉ vài cá thể được xác nhận còn sống.
Bò sát hoang dã Việt Nam
Thằn lằn cá sấu (Shinisaurus crocodilurus) sống ven suối rừng vùng Yên Tử, là loài duy nhất còn sống của một họ cổ, đẻ con, ngủ trên cành; thuộc Phụ lục I CITES
Bò sát hoang dã Việt Nam
Cá sấu Xiêm gần như biến mất khỏi tự nhiên Việt Nam cuối thế kỷ 20; từ đầu những năm 2000, Cát Tiên thả cá sấu thuần loài về Bàu Sấu và chúng đã sinh sản trở lạ